Last minute Molokaï

Negen jaar is Damiaan missionaris op het eiland Hawaii (Big Island) als hij zich begin mei 1873 samen met enkele medebroeders als vrijwilliger opgeeft om beurtelings de ongeneeslijke melaatsen op Molokaï bij te staan. Damiaan vertrekt als eerste. Hij heeft amper tijd om stil te staan en koffers te pakken. Samen met de bisschop komt hij op zaterdagmorgen 10 mei 1873 aan in de melaatsenkolonie. De aankomst van Damiaan in de melaatsenkolonie laat de gemoederen niet los. Damiaan wordt lof toegezwaaid als de christelijke held die moedig de verafschuwde ziekte en de gevreesde ballingschap trotseert. Zijn oversten kunnen niet anders dan zijn verblijf verlengen. De christelijke held verlangt echter meer. Teruggaan naar zijn oude missiepost is geen optie. Hij wil zijn leven geven voor deze arme zieken.

Copyright Juliaan Vandekerkhove

Copyright Juliaan Vandekerkhove

In openlucht

Daar staat Damiaan dan aan land die zaterdagmorgen 10 mei 1873. Op een brevier en nog wat priesterspullen na heeft hij amper bagage bij. Meteen schrijft hij zijn overste om “een kist met wijn, boeken voor geestelijke lezing en studie, een paar hemden, een lange broek, schoenen, een bel, wat rozenkransen en catechismussen, grote en kleine hosties, een zak bloem en een afsluitbare kist met sleutel”. De eerste weken slaapt hij in openlucht, onder een pandanusboom die hem die eerste nachten op Molokaï een gevoel van geborgenheid geeft. Het is dat of slapen bij een melaatse… De vreselijke ziekte doet hem huiveren en vervult hem aanvankelijk met veel weerzin. Koste wat het kost wil hij die overwinnen. Ook Jezus raakte de melaatse aan…

Geen retourticket

Damiaans afreis naar Molokaï heeft veel weg van een last minute. Snelle beslissing. Overhaast vertrek. Geen tijd om te pakken. Onvoorbereid. Vol verrassingen. Na een week of twee terug thuis. Het retourticket heeft Damiaan evenwel niet nodig gehad. Aangekomen in het ‘zieke paradijs’ van Molokaï, wil hij niet meer weg, ook al laat het verblijf vaak te wensen over!

Copyright Juliaan Vandekerkhove

Copyright Juliaan Vandekerkhove

Vakantie

Waarom dit verhaal aan het begin van de vakantieperiode? Omdat het ons laat nadenken over ‘vakantie nemen’. Na alle drukke bezigheden, bekommernissen en stress van het afgelopen werkjaar, willen we het hoofd leeg maken, tot rust komen en de batterijen opladen. In de vakantiemaanden gaan we op zoek naar een nieuw evenwicht, naar de verloren harmonie in de relatie met onszelf, met de mensen rondom ons en met God (de Ander). Al wat dat evenwicht en die harmonie heeft verstoord proberen we op een lager pitje te zetten (drukke bezigheden), te vermijden (stress) of los te laten (bekommernissen). Vakantie gaat terug op het Latijnse zelfstandige naamwoord ‘vacatio’ dat slaat op een periode, vrij van verplichtingen en op het Latijnse werkwoord ‘vacare’ dat zoveel betekent als ‘vrij maken’ of ‘leegmaken’.

Copyright Juliaan Vandekerkhove

Copyright Juliaan Vandekerkhove

Tijd vrij maken

We proberen tijd vrij te maken en onze agenda leeg te houden, of toch niet helemaal. We proppen onze valiezen vol en gaan op reis. Maar heeft vakantie wel te maken met volle valiezen? Eigenlijk niet. Vakantie is een terugkeer naar de essentie, naar een evenwicht. Het is opnieuw tijd vrij maken voor onszelf, voor de mensen rondom ons en voor God. Damiaan kwam zonder veel bagage aan op Molokaï. Hij liet zijn bezigheden en bekommernissen als traditionele missionaris op het eiland Hawaii achter zich en kwam vrij en met open lege handen aan in de melaatsennederzetting. Klaar om te ontvangen. Bereid om tot zichzelf en zijn roeping te komen. Bereid om alles te geven voor zijn zieke medemensen. Luisterend naar Gods oproep. Een werkjaar lang hebben we alles kunnen geven, hopelijk mogen we tijdens deze vakantie opnieuw ontvangen en een nieuw evenwicht vinden. Zo komen we net als Damiaan als herboren en nieuwe mensen uit een welverdiende vakantie.

Ruben Boon, projectleider Damiaan Vandaag

Herbeleef lezing Kerri Inglis

Op uitnodiging van het Damiaanfonds van de KU Leuven gaf historica Kerri Inglis, professor Hawaiiaanse geschiedenis aan de Universiteit van Hawaii, op 14 april in het Damiaancentrum een lezing over de sociale geschiedenis van lepra op de Hawaii-eilanden.
Van 1866 tot 1969 werden op de Hawaii-eilanden ongeveer 8000 personen afgezonderd en verbannen naar de melaatsennederzetting van Molokaï.

Copyright Kerri Inglis

Copyright Kerri Inglis

In haar lezing liet Kerri de vergeten stemmen horen van patiënten uit deze belangrijke periode van de Hawaiiaanse geschiedenis. Ze liet de toehoorders kennismaken met wat ze las in talrijke brieven en artikels die de patiënten en hun dierbaren schreven aan de Hawaiiaanse gezondheidsraad en de Hawaiiaanse kranten, en met wat ze vernam uit talrijke mondelinge getuigenissen verzameld in de voorbije eeuw. Samengebracht vertelt dit divers bronnenmateriaal de rijk geschakeerde geschiedenis van een ziekte, van de veranderende maatschappelijke omgang met deze ziekte en van de gevolgen voor Hawaii en de Hawaiianen. Hun brieven geven een exclusieve en intieme blik op hun ervaring van de ziekte, hun afscheid van hun dierbare familie en vrienden, het overleven en sterven in ballingschap.

U kunt de lezing (opnieuw) beluisteren via onderstaande opname:

Voor meer info over het boek dat Kerri Inglis schreef over dit onderwerp, klik hier.