Schrijf Damiaan een brief

Onlangs kregen wij van Jan D’Joos, godsdienstleerkracht Sancta Maria Leuven, volgend berichtje:

“Met mijn 4 klassen in het 2de jaar ben ik in de maand mei op bezoek geweest in de kerk en de crypte en bij een aantal leerlingen heeft dit bezoek toch erg aangesproken. Ik had hen op voorhand de opdracht gegeven een brief aan Damiaan te sturen en we hebben al hun brieven dan in een envelop bij de crypte achtergelaten. Bij één klas waren er zelfs leerlingen die spontaan op de voorste rijen van de kerk plaatsnamen om even stil te zijn. Het was een mooie ervaring die ik zeker volgend jaar opnieuw plan. Ik had nl. het idee om één van de brieven, die ik zelf erg mooi, vind door te sturen, zodat jullie die eventueel zouden kunnen gebruiken voor op de blog?!”

Hieronder kan je de brief lezen van Ymke Gezel, leerling van het Sancta Maria Leuven (2MW4), aan Damiaan:

Beste Pater Damiaan,

Wij mensen betekenen niet veel in deze grote wereld. Wij zijn één van de zovelen.
Er zijn er maar enkelen die zoveel impact hebben op de mensen, zoals u.
U bent een groot voorbeeld voor ons allen.
Je gaf je woonplaats, familie, vrienden, eigenlijk heel je leven, op. Als je rondkeek, keek je niet alleen naar jezelf, maar ook naar de minderen die hulp konden gebruiken. Jij gaf hen die hulp. Ik weet zeker dat die mensen je zeer dankbaar waren. Als ik documentaires bekijk, boeken lees, dan weet ik niet welke emotie bij mij opkomt. Boos omdat de mensen zo aan hun lot werden overgelaten. Verdrietig voor de mensen die zo aan hun einde kwamen. Of misschien toch blij omdat er toch iemand was die hen hielp.
Wat voelde jij voor emotie?
Je ouders waren misschien niet eens met wat je ging doen in je leven. Maar ze waren onwaarschijnlijk apetrots op je.
Ik kan niet inschatten wat voor gruwel je hebt gezien en hebt meegemaakt.
De kracht, de steun en het vertrouwen die je moest hebben, was groot. Maar ik geloof erin dat jij het goede deed en de kracht vond om door te gaan.
Ik hoop dat je deze brief zult lezen en dan kon je weten dat, ook na je dood, wij al die jaren je kracht om door te gaan herdenken.
Ik hoop dat ik U daar boven in de hemel zoal tegenkomen. Tot dan!

Groetjes,

Ymke Gezel

 

Bezorg ons jouw brief aan Damiaan: info@damiaanvandaag.be

 

Advertenties

Damiaan inspireert kunstenaars

Damiaan inspireert… en niet in het minst kunstenaars. Het verhaal van Damiaan raakt het hart. Elk Damiaankunstwerk is een antwoord op het appèl dat van Damiaans leven uitgaat. Elk Damiaanskunstwerk is daarom des te meer de “allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie”. Elke kunstenaar schept zijn of haar Damiaan. Dit filmpje geeft een prachtig beeld van deze artistieke creativiteit:

De onaanraakbare aanraken

Wat betekende het om priester te zijn in de melaatsennederzetting van Molokaï (Kalawao)? Wat voor een priester was Damiaan daar te midden ongeneeslijk zieke mensen, door de maatschappij zonder pardon afgeschreven. Damiaanbiograaf Gavan Daws schrijft hierover het volgende:

“De kern van de zaak was dat Damiaan de priester was van Kalawao. Omdat hij zo’n soort man was, was hij zo’n soort priester. En, als man en als priester, kon hij Kalawao verdragen en de mensen daar helpen. Voor parochianen als zijn Hawaiianen was contact allerbelangrijkst. Met een priester als Damiaan, in wie het geloof ongekunsteld vlees geworden was, was geloven iets fysieks geworden. Het lichaam versterven, sterven aan jezelf, het risico lopen fysiek melaats te worden om de morele melaatsheid te kunnen helen, dat betekende ‘een goed priester zijn’. Als dat betekende onaanraakbaren aanraken, dan moest dan gebeuren. Het contact van de priester was de onvermijdelijke band tussen parochiaan en kerk, tussen zondaar en redding.

En zodoende nam hij op een bepaalde manier – een manier die alleen hijzelf ooit nader had kunnen omschrijven, maar waarover hij nooit mededelingen deed tenzij door middel van zijn niet geregistreerde dagelijkse handelingen – het besluit de mensen van Kalawao, zijn gezin in Christus, zonder reserve aan te raken. Dat moet in het begin van zijn pastorale werk daar geweest zijn; zeer waarschijnlijk was het maar een kwestie van maanden. In elk geval, toen G.W. Woods hem in 1876 zag, at hij poi uit de gemeenschappelijke kalebas, deelde zijn pijp met de Hawaiianen, reinigde onbeschroomd open zweren en speelde ongedwongen met zieke kinderen.

Ergens onderweg – binnen de begrenzing van de biechtstoel, bij het contact van zijn hand met het lichaam tijdens de zalving der zieken, of misschien bij het aanzitten aan tafel of bij een omhelzing als welkomstgroet of afscheid – ging de lepra van parochiaan op priester over. Al ging dit aanvankelijk dan onmerkbaar, een onwaarneembare omvorming van Damiaans vlees en bloed, toch maakte het hem tot wat hij vanaf het begin , uit priesterlijke liefde, had gezegd dat hij was: een van de gemeenteleden, ‘wij melaatsen’”.

Uit: Gavan Daws, Pater Damiaan. De heilige man van Molokaï, 2de druk, Tielt: uitgeverij Lannoo, 1989, p. 180

Afbeelding: Altaar gemaakt door Damiaan voor ‘zijn’ Sint-Philomenakerk, Kalawao, Molokaï. Nu behoort het altaar tot de collectie van het Damiaanmuseum, Tremelo. Copyright Damiaan Vandaag.

 

Damiaangebed

Damiaan inspireert mensen, jong en oud. Heel wat organisaties, verenigingen en groepen dragen zijn naam, zo ook de Damiaanjongeren. Intussen stevig volwassen, maar blijvend jong van geest, dragen zij Damiaan hoog in hun vaandel en worden zij door hem geïnspireerd. Op het einde van hun jaarlijkse vastenwandeling, baden ze samen dit gebed in de crypte bij het graf van Damiaan. 

God,
Wij komen even langs
na onze vastenwandeling
om Damiaan te begroeten.
Als Damiaanjongeren dragen we zijn naam
en we willen die naam ook eervol dragen.
Wij hebben onderweg geluisterd naar zijn woorden
en gehoord waar hij de kracht vond
om te doen wat hij heeft gedaan.
Wij willen zijn voorbeeld wel volgen
en we willen beginnen in het klein.
Want ons geloof is niet altijd even groot
en ons vertrouwen is soms groter in de zekerheden
en de verlokkingen van onze wereld
dan in de kracht van Uw nabijheid.
Help ons zoals gij Damiaan hebt bijgestaan
in goede en kwade dagen,
zodat wij de moed niet verliezen
om door te gaan op de weg
die Jezus ons voorging
en die Damiaan ten volle heeft gevolgd.
Blijf bij ons, zoals Damiaan bij zijn melaatsen bleef.
Dan zullen we blije mensen worden,
optimisten die ook weten waarom.
En die, ondanks lijden en tegenslag,
toch nog anderen kunnen meetrekken
op de weg die ons beperkt mensenleven,
over alle beperktheden heen,
brengt naar het volle en eeuwig leven bij U.
Wij vragen het u vandaag
op voorspraak van ‘onze’ Damiaan.
Amen.
(L.H.)

 

Copyright afbeelding: Damiaan Vandaag

Geroepen-zijn Herder-zijn Moeder-zijn

Op zondag 11 mei stond de viering in de Sint-Michielskerk in Roeselare niet enkel in het teken van Damiaan. Ze werd ook nog eens rechtstreeks uitgezonden op Eén. De viering werd voorgegaan door deken Renaat Desmedt en muzikaal opgeluisterd door het Koninklijk Sint-Jozefskoor onder leiding van Michiel Goderis en het Sint-Michielskoor onder leiding van Wim Berteloot. Het was een viering rond geroepen zijn, moeder zijn, herder zijn. Met Gust Boudrez, Damiaanactievrijwilliger in hart en nieren, staan we even stil bij Damiaan en deze speciale Damiaanviering:

Geroepen zijn

Gust Boudrez:

Damiaan – nu vijf jaar heilig – werd in 1864 priester gewijd in zijn missieland zelf. De bisschop had priesters nodig en de congregatie dacht dat Damiaan de scholing niet had om priester te worden en zond hem dus als broeder naar Honolulu. Een nogal direct geroepen worden vanuit de bestaande nood. Damiaan zelf schrijft over zijn wens om in te treden bij de congregatie van zijn broer als een genade. Je kan als ouder toch je zoon de genade van het geroepen zijn niet ontnemen en hij voegt eraan toe zoiets als dat het ook zonde zou zijn dit in de weg te staan. Het luisteren van de ziel naar het fluisteren van God mogen we liefst niet met de woorden van een buitenstaander in eigen woorden inmetselen. Ook dat zou zonde zijn. Wat is er in de ziel van Damiaan gebeurd toen ze hem op Werchter-kermis kwijt waren en hij als klein jongetje in de kerk zat geknield voor het tabernakel ? Hoe is de brief ontstaan naar zijn ouders vanuit het internaat in ‘s Gravenbrakel waar hij Frans aan ’t leren was? Geroepen worden is een mysterie van de ziel maar naar buiten feitelijk herkenbaar. Bij zijn eeuwige geloften ligt Damiaan op de grond onder een zwart doek. Hij staat op, tekent de documenten van zijn congregatie en schrijft later dat hij herboren vanonder dat doek is opgestaan. De rest van Damiaans’ leven is ons wel bekend.

 

Roeselare4_aangepast

Copyright Gust Boudrez

 

Moeder zijn

Gust Boudrez:

Heeft Damiaan de werkkracht en het doorzetten vanuit de genen van de vader en kennen we Damiaan als een stoere bink, harde werker en koppige verdediger van zijn melaatsen. Wat moeder Catho in de zielen van haar kinderen heeft gezaaid daar kunnen we niet rond. Van de acht kinderen hebben 2 dochters en 2 zonen hun roeping voor een religieus leven beantwoord en waar gemaakt. We mogen haar zien vrouwelijk in het gemoed, gelovig, devoot, stil werkend. ‘s Avonds las ze haar kinderen heiligenlevens voor wat eigenlijk een toegankelijke en directe catechesevorm is. Levens zijn herkenbaar en ook te doen. Het is prachtig dat Jozef De Veuster als kloosternaam die van Sint Damianus kiest, arts en martelaar in het Rome dat toen nog christenen vervolgde. Die naam, bijna een profetie van zijn levenswerk, komt uit moeders heiligenboek. En Damiaan had meer vrouwelijks en moederlijks : zie hem maar zitten wonden te verzorgen, troost geven aan gemartelde zielen, bijstaan in het uur des doods van meer dan 2000 melaatsen die hij heeft begraven.

 

Herder zijn

Gust Boudrez:

Damiaan mag een goede herder worden genoemd. Van kindsbeen af noemden ze hem al een dierenvriend en hij gaf zijn boterhammen voor de middag weg aan een schooier. In zijn eerste missiepost bouwt hij een achttal kerken waar hij mensen samenbrengt onder de mantel van God. Hij vraagt hen in een preek bij de inhuldiging van een nieuwe kerk ook een kerk te bouwen in hun hart waar Jezus kan wonen. Wat hij voor zijn melaatsen heeft gedaan is legendarisch. Alles wat hij fysiek heeft opgebouwd : weeshuizen, kerkjes, huizen, waterleiding, baden, aanlegsteiger … daarvan mag je zeggen : God kwam hier langs! Het zweet bij de het houwen van de lavagrond is als het ware dat van Jezus in zijn dagen van lijden. Molokaï werd een voetafdruk van God. Hij zorgde dat niemand alleen moest sterven. Mogen we Damiaans bezig zijn noemen : de mantelzorg van God? Dit wordt ook belicht met het beeldje dat op het altaar zal staan : Damiaan omarmt met zijn mantel zijn mensen.
Dit zijn we zeker, hij schreef het zelf neer : ‘Ik hou van mijn kanaken, ik doe alles voor ze wat ik kan, als ze van hun priester houden gaan ze ook van God houden’. Moederlijke en herderlijke zorg brengt de kudde naar Gods weide.

Roeselare1_aangepast

Copyright Gust Boudrez